mastatstva

Кніга "Еўрапейскія дэмакратыі", напісаная еўрапейцам для амерыканскіх студэнтаў, узнікла ў выніку шматгадовага выкладання не толькі ў амерыканскіх, але і ў еўрапейскіх універсітэтах. Першае выданне канцэнтравала ўвагу на Заходняй Еўропе. Другое выданне рыхтавалася ў драматычныя месяцы краху камунізму ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. Цяпер, калі я рыхтую гэтае, трэцяе выданне, граніцы адкрыліся па.ўсёй Еўропе. Савет еўрапейскіх даследаванняў, які падае еўрапейскія навуковыя праграмы ў амерыканскіх універсітэтах, рэкамендуе, каб будучае вывучэнне Еўропы ахапіла не толькі Заходнюю, але і Ўсходнюю Еўропу, выкарыстоўваючы параўнальны падыход. Трэцяе выданне "Еўрапейскіх дэмакратыяў" прытрымліваецца гэтай рэкамендацыі. Першыя 12 раздзелаў складаюць Частку I i разглядаюць выключна Заходнюю Еўропу. Частка II складаецца з 13 — 18 раздзелаў. У раздзеле 13 апісваецца уздым і заняпад камунізму і звязаныя з гэтым падзеі ў Заходняй і Усходняй Еўропе. Раздзел 14 ахоплівае працэс дэмакратызацыі ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе пасля заняпаду камунізму. У гэтым раздзеле шмат спасылак на матэрыял, які разглядаўся ў раздзелах пра Заходнюю Еўропу. Напрыклад, маюцца спасылкі на партыі, што з'явіліся ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, і выбарчыя сістэмы, якія выкарыстоўваліся ў першых дэмакратычных выбарах. Раздзелы 15 —18 абымаюць пытанні, якія маюць дачыненне да ўсёй Еўропы, — нацыяналізм і этнічнасць, нямецкае пытанне, Еўрапейскі Саюз І магчымы новы парадак для Еўропы. Болей...

Назву ўступнага артыкула я шукаў і змяняў: прыходзілі на думку такія варыянты, як «На сёмым небе», «Самапазнанне», «Канцэпцыя шчасця», яны былі сігналамі стрыжнявых тэм паэзіі, а мне патрэбны быў сігнал таго вызначальнага ў постаці Н. Мацяш, паэткі і грамадзянкі, што дазваляе ёй дастойна прадстаўляць пакаленне «сямідзесятнікаў». Ім наканавана было першым адчуць крызіс існуючай сістэмы як асабістую незадаволенасць жыццём і аб'явіць вайну «продкам», што па праву ганарыліся перамогай над фашызмам, адбудовай разбуранага вайною жытла, а потым штурмам космаса, урбанізацыяй, бясплатнаю асветай і медыцынай, дзяржаўнаю аховай старасці і дзяцінства, шмат чым яшчэ, і заставалася маладой змене толькі падбіраць каласкі за камбайнамі, ездзіць на Поўнач, будаваць у саўгасах кароўнікі, цялятнікі, жахаючыся апушчанасці мясцовых жыхароў, прападаўшых у гультайстве і п'янстве. Справаю, якую моладзь прызнала вартай ахвярнасці, стала Байкала-Амурская магістраль, але і там пайшлі сутаргі безгаспадарчасці — усё гэта тушыла высокія парывы. Нават афганскі «інтэрнацыянальны доўг» аказаўся нясклюдным палітычным шахер-махерам, які краіна аплаціла крывёю непатрэбных ахвяр. (Прадмова Уладзіміра Калесніка, фрагмэнт) Болей...

Наталля Барысаўна Кучмель нарадзілася 4 ліпеня 1964 года ў г. Мінску ў сям’і медыцынскіх работнікаў. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі ў 1981 г. паступіла на філалагічны факультэт БДУ. У 1986 г. атрымала дыплом аб вышэйшай адукацыі. Працавала карэктарам, стыльрэдактарам, перакладчыкам у навуковых выдавецтвах і перыядычных выданнях. У цяперашні час працуе карэктарам у РУП “Выдавецкі цэнтр БДУ”. Друкавалася ў супольным паэтычным зборніку “Літаратурны квартал" (2003), часопісах “Першацвет”, “Маладосць”, штотыднёвіку “Літаратура і мастацтва” і іншых. Кніга паэзіі “Імгненні” пабачыла свет у выдавецтве “Мастацкая літаратура” у 2005 годзе. Болей...

Чым было панаванне капіталістаў і абшарнікаў у бур жуазнай Польшчы і чым з'яўляецца ўлада працоўнага народу ў Народнай Польшчы сведчыць вымоўна баланс асноўны гаспадарчых вынікаў капіталізму і сацыялізма састаўлены за гэтыя два дваццацігоддзі. (З тэзісаў ЦК ПАРП на IV з'езд партыі). «Войска, якое я з сабой прывёў дзеля знішчэння гвалтаў і здзе каў, дзеля таго, каб скінуць уладу ўстаноўленую над краем су проць волі народу — войска гэта нясе ўсім вам волю і свабоду». Гэтым словам Пілсудскага паверыла частка здэзарыентаванай інтэлігенцыі. У мемарыяле зложаным на рукі Пілсудскага Вілен ская беларуская рада выказзае надзею на дапамогу пры адбудове беларускай дзяржавы злучанай з Польшчай вузамі суседства і дружбы. (Праўнае становішча беларусаў у перадваеннай Польшчы і сёння, фрагмэнт) Болей...

Новаму беларускаму гораду насамрэч болей як тысячу год, калі пачынаць лічыць ад Рагвалода. Новы беларускі горад, бадай, напалову складаецца з новых беларускіх вершаў, прынамсі, тое, што прынята называць паэзіяй урбаністычнай, зрабіла неацэнены ўнёсак у стварэньне, а дакладней – аднаўленьне беларускай гарадзкой сьвядомасьці. Новы беларускі верш ствараўся пры дапамозе “асадкі” і “аркуша”, вяртаючы ў побыт старыя словы. Алесь Аркуш ёсьць спараджэньне адначасова старажытнага полацкага дзяцінца і “чорнага горада” – новабеларускага індустрыйнага мэгаполісу. (...) Эўрапейскасьць патрабуе урбаністычнасьці. Для ўваходжаньня беларускай паэзіі ў агульнаэўрапейскую паэтычную сыстэму ёй патрэбны новы беларускі горад. Аркуш стварыў уласны варыянт такога горада – гэты горад дае аўтару магчымасьць ісьці па Парыжу, “як змоўнік”, “як барбар”, “як заваёўнік”. Новы беларускі горад здаецца значна маладзейшым за Парыж. Але калі, заблукаўшы ў французскай сталіцы, паэт раптам падыме галаву – то не пабачыць над Парыжам ценю Ваўкалака, і вернецца ў Полацак па новыя вершы. (Г. Штэйнман, Цень ваўкалака над новым горадам, Калосьсе № 8, фрагмэнты) Болей...

Трэці том Збору твораў народнага паэта Беларусі Рыгора Барадуліна склалі паэмы "Куліна"?, "Блакада", "Лінія перамены дат", "Смаргонская акадэмія", "Аблачына-самабранка", "Вяртанне ў першы снег", "Трыкірый" а таксама вершы. Болей...

Паэма народнага паэта Беларусі Ніла Гілевіча "Сказ пра Лысую гару" больш за 30 гадоў існавала як твор Францішка Ведзьмака-Лысагорскага. Дзякуючы яркім сатырычным і гратэскавым фарбам яна набыла ў Беларусі незвычайную папулярнасць, стала, бадай, першым паэтычным бэстсэлерам. Цяпер паэма ўпершыню выходзіць у свет пад сапраўдным імем аўтара. Болей...

Каб зрабіць найлепшую ў сьвеце кнігу беларускіх гутарак пачатку XXI стагодзьдзя, трэба: – нарадзіцца ў цэнтры Эўропы ў другой палове XX (бо калі раней – вы й вашы героі скончыце ў Гулагу ці на вайне, а калі пазьней – бяз вас пройдзе сьвята змаганьня за волю і незалежнасьць); – атрымаць асалоду ад агульначалавечай спадчыны, але жыць сваёй мовай, сваёй культурай і сваёй гісторыяй (хоць вы й вашы героі ад гэтага ня станеце валадарамі жыцьця тут і цяпер); – штотыдзень ужо другое дзесяцігодзьдзе, гледзячы суразмоўцу ў вочы, пытацца, казаць і пісаць так, як насамрэч бачыце, разумееце і думаеце (і быць гатовым выпіць цыкуту, якую тут умеюць вырабляць не раўнуючы як у старажытнасьці), бо толькі ў гутарцы свабодных людзей адказ на вечнае пытаньне: Quis es? Хто ты? можа стаць адказам на вечны пошук: Quis sum? Хто я? Аляксандар Лукашук Болей...

Шаноўны чытач! У тваіх руках факсімільнае выданьне кнігі Натальлі Арсеньневай — паэткі, імя якой, жыцьцё й творчасьць сталі для нас своеасаблівай легендай. Ужо тое, што паходзіць яна з роду, які па матчынай лініі даў сьвету Міхаіла Лермантава, ды нарадзілася на далёкім Каўказе і ўсё жыцьцё, за выключэньнем некалькіх ваенных гадоў, пражыла па-за адміністрацыйнай мяжой Беларусі, і, як на дзіва, сфармавалася ў беларускую патрыётку, высьпеліла ў душы, пранесла праз нялёгкія выпрабаваньні й высока ўзьнесла годнасьць беларускага слова — усё гэта ня надта ўкладваецца ў стандартна-побытавае, пазбаўленае дзяржаўнай і нацыянальнай перспектывы, у горшых сваіх праявах тыпова абмежаванае беларускае мысьленьне, якому, як ні скрушна, больш звыкла пагаджацца й апраўдваць факты здрады роднаму, мірышац з самаплюйствам і самаадмаўленьнем. Але ня гэтым слаўная наша зямля! I праз зарасьнікі пустазельля сьветлым промнем яшчэ больш выразна высьвечвае духоўнае высакародзтва, сьветлая вера ў адраджэньне Беларусі, якая нарэшце павінна пазбавіцца сваёй прыніжанасьці, акрыяць і зноў, кажучы словамі Янкі Купалы, заняць свой пачэсны пасад між народамі!.. Болей...

Вершы “ветранай жанчыны” (У. Арлоў) Тацяны Сапач завяршаюць залатое ХХ стагоддзе беларускай паэзіі. Тацяна Сапач, паэтка, журналістка, перакладчыца. Нарадзілася 26 жніўня 1962 году ў вёсцы Маркава (Маладэчанскі раён), скончыла журфак БДУ. У войску не служыла, замест гэтага выйшла замуж, нарадзіла дачку, працавала на Берасьцейскай і Гомельскай тэлестудыях (1982-87). Заснавальніца і аўтарка культуралагічнай праграмы “Альбаросіка” на Беларусім радыё (1987-89), супрацоўніца радыё “Балтыйскія Хвалі” (2000-2001), адная з аўтарак перадачы “Палітычная геаграфія” на Радыё Свабода (з 2005), рэдактарка і аўтарка праграмы “Віленскі сшытак” на Літоўскай нацыянальнай тэлевізіі (з 1991), аўтарка літаратурных перакладаў з літоўскай і польскай моваў. Жыве ў Вільні. У 1992 годзе выйшаў зборнік паэзіі “Восень”. Болей...

Новаму беларускаму гораду насамрэч болей як тысячу год, калі пачынаць лічыць ад Рагвалода. Новы беларускі горад, бадай, напалову складаецца з новых беларускіх вершаў, прынамсі, тое, што прынята называць паэзіяй урбаністычнай, зрабіла неацэнены ўнёсак у стварэньне, а дакладней – аднаўленьне беларускай гарадзкой сьвядомасьці. Новы беларускі верш ствараўся пры дапамозе “асадкі” і “аркуша”, вяртаючы ў побыт старыя словы. Алесь Аркуш ёсьць спараджэньне адначасова старажытнага полацкага дзяцінца і “чорнага горада” – новабеларускага індустрыйнага мэгаполісу. (...) Эўрапейскасьць патрабуе урбаністычнасьці. Для ўваходжаньня беларускай паэзіі ў агульнаэўрапейскую паэтычную сыстэму ёй патрэбны новы беларускі горад. Аркуш стварыў уласны варыянт такога горада – гэты горад дае аўтару магчымасьць ісьці па Парыжу, “як змоўнік”, “як барбар”, “як заваёўнік”. Новы беларускі горад здаецца значна маладзейшым за Парыж. Але калі, заблукаўшы ў французскай сталіцы, паэт раптам падыме галаву – то не пабачыць над Парыжам ценю Ваўкалака, і вернецца ў Полацак па новыя вершы. (Г. Штэйнман, Цень ваўкалака над новым горадам, Калосьсе № 8, фрагмэнты) Болей...

Весь мир театр

Утраченный символ

Мимолётности, или Подумаешь, бином Ньютона!

Обилие актов и документов Виленского центрального архива (19244 актовых книг) и желание исследовать прошлое Литвы, которая и в старину принадлежала России, вызвали после 1863 года учреждение особой комиссии для разбора в городе Вильне древних актов. Комиссия опубликовала в период с 1865 по 1915 года тридцать девять томов материалов. Акты, которые написаны по-польски, решено было печатать в подлиннике и снабдить переводом на русский язык; для издания выбирались: 1) Акты, выясняющие элемент православия в Западном крае, 2) Акты, касающиеся администрации Западного края в разных эпохах существования великого княжества (быт крестьян, мещан, евреев и др. сословий), 3) Акты юридические и этнографические. (Правілы выкарыстаньня) Болей...

В преддверии новогодних праздников Cirque du Soleil проводит конкурс среди своих друзей.

Напиши поздравления любимому человеку с наступающими новогодними праздниками в своем блоге в Клубе Цирка дю Солей  и у тебя появится шанс выиграть один из пяти новогодних призов от Cirque du Soleil - книгу сказок для взрослых "ФарФор" с волшебными открытками от Таис Золотковской.

Люблю заходзіць у гэтую піццэрыю ў цэнтры Мінска. „Patio Pizza” – гэта трошкі атмасферы вялікага горада і адчування, што ты пусціў карэнне ў заходні стыль: абед – хуценькая, подбегам, перакуска ў самым цэнтры вірлівага жыцця. Сяджу каля вялікага акна ў памяшканні і разам з тым на праспекце Скарыны сярод людской куламесы, што чакае бітком набатаванага тралейбуса. Салон піццэрыі ахінае непаўторная атмасфера тусоўкі. Ёмістая неўабхват, высокая афіцыянтка з разложыстымі клубамі калышацца над мною, прымаючы заказ. Яе меланхалічны выгляд яшчэ да нядаўняга даводзіў мяне ледзь не да шалу. Але я ўжо тут цэлы год і цяпер, бадай што, лепей разумею ў яе вачах тутэйшую невымоўную тугу па нечым неакрэсленым. Такі стыль жыцця. Нічога акрамя. Аніякай табе філасофіі. (фрагмант) Болей...

Манагарафія “Летапісны звод сусьвету Чалавека Сьведамага” – восьмая ў серыі “Бібліятэка Бацькаўшчыны” ды першая ў сумесным выданні Міжнароднага Грамадскага Аб’яднання “Згуртаваньне Беларусаў Сьвету “Бацькаўшчына” і Беларускага Інстытуту Навукі і Мастацтва (ЗША). Кніга, аснованая на архіўных дакументах, распавядае гісторыю газетаў “Бацькаўшчына” і “Беларус” на працягу 1947 - 2000 гадоў. Апрача гісторыі аўтар пільна прасочвае лёсы сяброў рэдакцыйнай калегіі, асвятляе кола тэм, якія закраналіся на старонках газет, ідэй, якія ўваплачаліся ў жыццё. Кніга ўтрымлівае бібліяграфію тэматычных артыкулаў, а таксама слоўнік псеўданімаў і крыптанімаў, якімі карысталіся дзеячыў беларускай эміграцыі. Тэма даследавання – сучасная гісторыя, на сённяшні дзень гісторыкі толькі збіраюць матэрыялы, факты, сведчанні, што тычаць беларускага замежжа і звязаных з ім падзеяў. Манаграфія Лювона Юрэвіча – вялікі крок у гэтым напрамку. Болей...